Op 10 en 11 juni jl. mocht ik, Harm Jager, namens de Bond deelnemen aan de retraite van het Nederlands Christelijk Forum (NCF) in het Emmaüsklooster in Helvoirt. Het Nederlands Christelijk Forum is een oecumenisch ontmoetings- en dialoogplatform waarin leiders uit zeer uiteenlopende christelijke kerken en organisaties elkaar ontmoeten. Het is geen nieuwe kerk of koepelorganisatie, maar een plaats van ontmoeting waar vertrouwen, gebed en onderlinge verbondenheid centraal staan. Het NCF is geïnspireerd op het internationale Global Christian Forum.
Wat het NCF bijzonder maakt, is dat het niet begint met theologische discussies of kerkelijke standpunten, maar met persoonlijke geloofsgesprekken. Deelnemers vertellen elkaar hun geloofsverhaal, bidden met elkaar en leren elkaar kennen als broeders en zusters in Christus. Vanuit die onderlinge verbondenheid ontstaat ruimte om ook moeilijke onderwerpen met elkaar te bespreken. Niet voor niets wordt deze manier van ontmoeten wel omschreven als een ontmoeting “van hart tot hart”.
Ont-bubbelen vraagt moed
Het thema van de retraite was: ‘Moedig luisteren, moedig spreken – ont-bubbelen’. Ds. René de Reuver opende de retraite met een inspirerende lezing over dit thema. Hij hield ons een spiegel voor. Kerken leven gemakkelijk in hun eigen “bubbel”: iedere kerk heeft haar eigen tradities, overtuigingen en accenten.
Kerken leven gemakkelijk in hun eigen “bubbel”: iedere kerk heeft haar eigen tradities, overtuigingen en accenten.
Dat is op zichzelf niet verkeerd, maar het wordt problematisch wanneer de eigen identiteit belangrijker wordt dan de verbondenheid met andere christenen. Dan dreigt een houding van “wij tegenover zij”, waardoor de eenheid van het lichaam van Christus onder druk komt te staan.
Aan de hand van Paulus’ eerste brief aan de Korintiërs liet hij zien dat verschillen van inzicht niet het grootste probleem zijn. Paulus stelt immers de indringende vraag: “Is Christus dan verdeeld?”
Verschillen mogen er zijn en kunnen zelfs bijdragen aan geestelijke groei, zolang zij niet leiden tot partijvorming en verwijdering. Juist in het eerlijke gesprek, waarin ruimte is voor luisteren én spreken, kan de liefde groeien.
Ont-bubbelen betekent daarom niet dat kerken hun eigen identiteit moeten opgeven of allemaal hetzelfde moeten worden. Het betekent wél dat wij bereid zijn over de grenzen van onze eigen traditie heen te kijken, elkaar op te zoeken en ons door elkaar te laten bevragen.
Dat vraagt moed: de moed om de veilige eigen kring te verlaten, open te staan voor andere inzichten en bovenal de gezamenlijke identiteit in Christus centraal te stellen.
De oproep van de retraite was helder: alleen wanneer christenen elkaar blijven ontmoeten, ook waar men van mening verschilt, kan de kerk geloofwaardig getuigen van de eenheid waartoe Christus haar heeft geroepen. Ont-bubbelen is daarom geen vrijblijvende keuze, maar een opdracht die begint met moedig luisteren en moedig spreken.
Ont-bubbelen is daarom geen vrijblijvende keuze, maar een opdracht die begint met moedig luisteren en moedig spreken.
Na de lezing gingen we uiteen in groepjes van vier, afkomstig uit verschillende kerkelijke tradities. In alle openheid deelden we onze geloofsweg en spraken we met elkaar door over het thema van de ochtend. Juist deze persoonlijke ontmoetingen maken de retraite zo waardevol.
Dankdienst voor de stille opwekking
Een bijzonder onderdeel van de retraite was de avond die werd verzorgd door jonge leiders van Move Community, onder de titel: “Dankdienst voor de stille opwekking”. Move Community is een christelijke beweging die jongeren en jongvolwassenen wil helpen Christus te volgen en Hem zichtbaar te maken in hun dagelijks leven. Via sociale media, bijeenkomsten, lokale initiatieven en netwerken van jonge leiders bereiken zij maandelijks veel jongeren. Velen worden toegerust om op school, tijdens hun studie, op het werk en in hun kerk vanuit hun geloof anderen te inspireren en te dienen.
Die avond ontmoette ik jonge christenen die op een eigentijdse manier iets van Christus zichtbaar willen maken in hun omgeving. Niet alleen met woorden, maar vooral door hun leven. Zij organiseren ontmoetingen, starten gebedsgroepen, zetten zich in voor hun buurt en gemeente en gaan het gesprek aan met leeftijdgenoten over geloof en leven.
Wat mij het meest raakte, was hun enthousiasme en hun oprechte verlangen om Gods Koninkrijk te dienen. Niet hun eigen naam of succes stond centraal, maar Christus. Dat gaf hoop en bemoediging.
Discipelschap in deze tijd
De tweede dag stond in het teken van het rapport ‘De weg van discipelschap’. De centrale vraag was: Wat betekent het vandaag om Jezus daadwerkelijk te volgen?
In de gesprekken werd duidelijk dat discipelschap meer is dan het koesteren van een christelijke traditie of identiteit. Het gaat om een levenshouding die zich laat vormen door het Evangelie en zichtbaar wordt in de manier waarop we omgaan met anderen, juist wanneer maatschappelijke tegenstellingen toenemen.
Daarbij werd ook stilgestaan bij de uitdaging waarvoor kerken in deze tijd staan. In een samenleving waarin polarisatie, onzekerheid en gevoelens van vervreemding groeien, is de verleiding groot om vooral in politieke termen te spreken of mensen tegenover elkaar te plaatsen.
Juist dan vraagt discipelschap om een andere weg: niet die van veroordeling en uitsluiting, maar van ontmoeting, luisteren en het zoeken naar verbinding, zonder daarbij de waarden van rechtvaardigheid, menselijke waardigheid en naastenliefde los te laten.
Vanuit het Evangelie werd benadrukt dat christen-zijn niet in de eerste plaats draait om het verdedigen van een culturele identiteit, maar om het volgen van Christus. Dat vraagt om moed: de moed om trouw te blijven aan het Evangelie, ruimte te bieden aan het gesprek en tegelijkertijd duidelijk op te komen voor de waardigheid van ieder mens. Zo wordt discipelschap niet alleen een onderwerp van bezinning, maar ook een concrete opdracht voor kerken in deze tijd.
Ik kijk dankbaar terug op deze dagen. Het was opnieuw een bijzondere ervaring om samen met christenen uit zoveel verschillende kerken te luisteren naar Gods Woord, met elkaar te bidden en elkaar te ontmoeten. Graag wilde ik u iets van deze bijzondere ervaring meegeven.